zaterdag 9 januari 2016

Leven in de Gouden Eeuw

Bron: meester-erwin.nl



De Republiek bestond in de Gouden Eeuw uit 4 standen. Deze les gaat over het de verschillende leefomstandigheden van de mensen in die standen.

Voorleesverhaal: Lezen en luizen

We werken met het leerlingenboek pagina 46-48 en het werkboek  pagina 28.

De doelen van de les zijn:

  1. Jullie kunnen na de les de vier standen in de Gouden Eeuw opnoemen en herkent ze op een afbeelding;
  2. Jullie kunnen de verschillen opnoemen tussen het leven van de gewone mensen en dat van de rijke burgers in de Gouden Eeuw;
  3. Jullie kunnen van elke groep een voorbeeld geven van de levensomstandigheden.

De Gouden Eeuw, ongeveer van 1585 tot 1670, is een periode dat het met de Republiek goed gaat. In vorige lessen hebben jullie onder andere geleerd van de VOC en de handel, over de kunst van bijvoorbeeld Rembrandt en van wetenschap. 
De komende lessen gaat het over het leven in de Gouden Eeuw, van rijke mensen, maar vooral van gewone mensen.


De sleutelbegrippen uit deze les zijn:
  • de standen
  • de regent
  • de elite
  • de burgers
  • de koopman
  • het rasphuis
  • het spinhuis
  • het bedelen
  • het armenhuis
  • de vluchteling
  • de gegoede burgerij
  • de kleine burgers
  • het gemeen
  • het stilletje
  • de turf
  • de handplak
  • de weverij
  • de doodgraver
  • de voorlezer

Deze begrippenlijst ontvangen de leerlingen voor aanvang van de les,
zodat zij alles goed kunnen volgen.

Kijk naar dit filmpje en ontdek hoe het er aan toe ging in de Gouden Eeuw...
Tip: let ook op de kleding die deze mensen dragen. Zijn het rijke of arme mensen?



De Nederlandse maatschappij is in de Gouden Eeuw ingedeeld in 4 standen:
  1. De regenten
  2. De gegoede burgerij
  3. De kleine burgerij
  4. Het gewone volk
Regenten
De eerste stand is de elite, de rijkste laag van de bevolking. Het zijn mensen die niet allemaal rijk (van adel) geboren zijn, maar rijk geworden door met name handel (nieuw geld). Ze werden ook wel "de Heren" genoemd. Zij bepaalden wat er gebeurde, zij bestuurden
Hun kleding zag er sober uit, meestal zwart, maar was goed van kwaliteit. Ze lieten hun rijkdom vooral zien met hun huizen en het interieur.

Gegoede Burgerij
De gegoede burgerij vormt de tweede stand in de maatschappij en is de rijke bovenlaag van de burgerij. Het zijn welvarende burgers, zoals geleerden, predikanten, doktoren, advocaten, rijke boeren en eigenaren van grotere bedrijven.
Wat deze burgers gebruiken in hun interieur, gebruiken wij nog steeds, zoals een linnenkast, een betegelde vloer, delfs blauwe tegeltjes tegen de open haard of een eettafel met stoelen met een leuning.

Kleine burgerij
De derde stand is de armere onderlaag van de burgerij, namelijk de kleine burgerij. Het zijn met name mensen uit de middenstand, winkeliers, onderwijzers, schippers of kleine zelfstandige boeren. Ook hun huizen hadden een inrichting net als de gegoede burgerij, alleen veel minder mooi of luxe,

Het gewone volk
De onderste stand was het volk, dat arm was en veel en hard moest werken om rond te kunnen komen, als dat al lukte. Het waren ambachtslieden, kleine boeren, huispersoneel en dagloners (mensen die geen vaste baan hadden).
De armsten van deze stand waren de bezitlozen. Dat zijn mensen die geen woning hebben en bijna geen werk. Het waren immigranten of zwervers, bedelaars of landlopers. Ze werden ook wel "het gespuis", "het grauw", of "het gemeen" genoemd.
Deze mensen waren een last voor de maatschappij, ze verstoorden de orde. Ze werden dan ook regelmatig opgejaagd en er werd een armenwachter aangesteld om de bedelaars buiten de stadspoorten te houden.

Omdat er in de Gouden Eeuw zoveel schilderijen werden gemaakt, zijn er veel afbeeldingen van de mensen uit de verschillende standen, maar de meeste zijn van de regenten en de gegoede burgerij gemaakt.

Kun je bedenken hoe dat komt??

Hier een aantal afbeeldingen van mensen uit die tijd

Regenten in Haarlem door Frans Hals
Bron: franshalsmuseum.nl
Eerste stand

Regentessen in Haarlem door Frans Hals
Bron: franshalsmuseum.nl
Eerste stand

Frans Hals, huwelijksportret van brouwer Jacob Pietersz Olycan en Aletta Hanemans.
Bron: franshalsmuseum.nl
Tweede stand

De schoolmeester, door Adriaen van Ostade
Derde Stand 

Jan Victors, het voeden der wezen
historiek.net
Vierde stand

Hoe zagen de huizen er in de Gouden Eeuw uit? Dat kun je onder andere zien in dit filmpje.


Wist je dat het favoriete drankje dat IEDEREEN dronk in de Gouden Eeuw BIER was??
Ja, ook kinderen dronken het!



Hier nog een paar filmpjes passend bij het onderwerp.
Je kunt ze lekker thuis bekijken, of misschien tijdens een momentje in de klas dat over is...




En deze nog van hoe de grachtengordel in de 17e eeuw ontstond... Mooi hé

Bron: http://www.historischnieuwsblad.nl/goudeneeuw/filmpjes.html

Wat weten wij nu veel van de Gouden Eeuw!
Een periode waarin de Republiek der Nederlanden het rijkste land was op de hele wereld!!


Groetjes Juf Roos

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen